Waarom zijn je voeten bij diabetes extra kwetsbaar?
Diabetes kan na verloop van tijd de zenuwen en bloedvaten in je voeten aantasten. Dat heeft een paar gevolgen:
- Minder gevoel. Een steentje in je schoen, een blaar of een te warm voetenbad merk je dan minder snel op. Een klein wondje kan zo ongemerkt groter worden.
- Minder goede doorbloeding. Daardoor genezen wondjes langzamer en is de kans op een ontsteking groter.
- Drogere huid. Een droge huid scheurt sneller, bijvoorbeeld bij de hielen. Ook eelt kan harder worden en gaan drukken.
Ook bij reuma zijn voeten vaak kwetsbaarder. Gewrichten en tenen kunnen van vorm veranderen, waardoor drukplekken, eelt en likdoorns ontstaan. Sommige medicijnen tegen reuma verlagen bovendien je afweer, zodat een wondje sneller ontstoken kan raken. Daarom geldt bij reuma veel van hetzelfde advies als bij diabetes.
Je voeten dagelijks zelf controleren
Omdat je problemen minder snel voelt, is kijken extra belangrijk. Neem er elke dag even de tijd voor, bijvoorbeeld na het douchen of voor het slapengaan.
- Bekijk je hele voet, ook de onderkant en de ruimte tussen je tenen. Lukt dat niet goed, gebruik dan een spiegel of vraag iemand om mee te kijken.
- Let op veranderingen: wondjes, blaren, kloven, roodheid, zwelling, een plek die warmer aanvoelt of een verkleuring van de huid of nagels.
- Was je voeten met lauw water en controleer de temperatuur eerst met je elleboog of een thermometer, niet met je voet.
- Droog goed af, vooral tussen de tenen, en smeer de rest van je voet in met een vette crème tegen uitdroging. Tussen de tenen smeer je niet in.
- Voel in je schoenen voordat je ze aantrekt, zodat je geen steentje of losse naad mist. Draag sokken zonder knellende boord of dikke naden.
Loop liever niet op blote voeten, ook niet binnen. Zo voorkom je dat je ongemerkt op iets scherps stapt.
Wat doe je bij diabetes beter niet zelf?
Sommige dingen die voor gezonde voeten geen probleem zijn, kunnen bij diabetes of reuma juist een risico vormen. Doe het volgende liever niet zelf:
- Likdoorns of eelt wegsnijden met een mesje, schaartje of rasp. Eén kleine snee is genoeg voor een wond die slecht geneest.
- Likdoornpleisters of -middeltjes gebruiken. Die bevatten vaak zuur dat ook de gezonde huid aantast. Lees meer in Kun je een likdoorn zelf verwijderen?
- Je nagels kort of rond knippen. Knip ze recht af en niet te kort, zodat ze minder snel ingroeien. Lukt knippen niet goed, laat het dan doen.
- Je voeten opwarmen met een kruik, elektrische deken of heet voetenbad. Met minder gevoel loop je zo makkelijk een brandwond op. Draag liever warme sokken.
- Lang je voeten weken. Daardoor wordt de huid week en kwetsbaar.
Zie je een wondje, blaar of ontsteking die niet snel beter wordt, of is een plek rood, gezwollen, warm of verkleurd? Neem dan dezelfde dag contact op met je huisarts. Wacht niet af, ook niet als het geen pijn doet.
De rol van een medisch pedicure bij diabetes
Een pedicure voor diabetes neemt de verzorging over die je beter niet zelf kunt doen. Een medisch pedicure heeft geleerd waar je bij kwetsbare voeten op moet letten en werkt voorzichtig rond risicoplekken. Tijdens een behandeling worden bijvoorbeeld je nagels geknipt en bijgewerkt, wordt eelt verwijderd en worden likdoorns en kloven behandeld. Waar nodig kan een drukplek worden ontlast met een orthese van zachte siliconen.
Minstens zo belangrijk: een pedicure ziet je voeten regelmatig. Daardoor valt een verandering, zoals een beginnend drukplekje of een wondje, sneller op. Het advies is dan om met je huisarts of podotherapeut contact op te nemen.
Judy van Ooijen van FLY Beautysalon is al vijf jaar gediplomeerd medisch pedicure en mag mensen behandelen voor wie een gewone pedicure risicovol is, zoals bij diabetes of reuma. Bij je eerste bezoek volgt een gratis intake, waarin je gezondheid, medicijngebruik en klachten worden besproken. Lees meer over de medisch pedicure bij FLY Beautysalon.
Huisarts, podotherapeut en pedicure: wie doet wat?
Bij diabetes worden je voeten meestal elk jaar gecontroleerd door je huisarts, praktijkondersteuner of podotherapeut. Daarbij wordt gekeken naar het gevoel in je voeten, de doorbloeding en de stand van je voeten. Aan de hand daarvan wordt bepaald hoe groot het risico op voetproblemen is en welke zorg je nodig hebt.
- Huisarts of praktijkondersteuner: jaarlijkse controle, en je eerste aanspreekpunt bij een wond, ontsteking of andere verandering.
- Podotherapeut: onderzoekt de belasting van je voeten en kan bijvoorbeeld steunzolen of andere hulpmiddelen aanmeten. Bij een verhoogd risico coördineert de podotherapeut vaak de voetzorg.
- Medisch pedicure: de regelmatige verzorging van nagels en huid.
Voetzorg bij diabetes wordt onder voorwaarden vergoed uit de basisverzekering. Of dat voor jou geldt, hangt onder meer af van je risico en de manier waarop de zorg is geregeld. Lees hierover meer in Wordt een pedicure vergoed? en vraag het altijd na bij je zorgverzekeraar.